Σε όλους αρέσει να δημιουργούν κάτι με τα ίδια τους τα χέρια. Νιώθετε ότι έχετε τον έλεγχο του αποτελέσματος, ενώ η ολοκλήρωση ενός δικού σας έργου προσφέρει πραγματική ικανοποίηση. Αντί να είστε απλώς καταναλωτής, μπορείτε να γίνετε δημιουργός· αντί να ξεκουράζεστε παθητικά, μπορείτε να αξιοποιήσετε τη δημιουργικότητά σας και να κατασκευάσετε κάτι. Δεν χρειάζεται πλέον να θαυμάζετε απλώς περίπλοκα μηχανήματα και χυτά αντικείμενα — μπορείτε σχετικά εύκολα να κατασκευάσετε εξατομικευμένα μεταλλικά αντικείμενα στο δικό σας οικιακό χυτήριο.
Ναι, μπορείτε όχι μόνο να κατασκευάσετε το δικό σας οικιακό χυτήριο, αλλά και να το κάνετε με προσιτό κόστος. Μόλις το ολοκληρώσετε, θα γνωρίζετε πώς να λιώνετε μέταλλο και να το χυτεύετε σε ένα εντυπωσιακό αντικείμενο, το οποίο μπορείτε, για παράδειγμα, να εκθέσετε στον κήπο σας.
Η κατασκευή ενός χυτηρίου στο σπίτι είναι σχετικά απλή, καθώς πιθανότατα διαθέτετε ήδη τα περισσότερα εξαρτήματα που απαιτούνται τόσο για την κατασκευή του οικιακού χυτηρίου μετάλλων όσο και για τη δημιουργία του πρώτου καλουπιού.
Χύτευση μετάλλων — δεν είναι τόσο περίπλοκη όσο ίσως νομίζετε
Η χύτευση μετάλλων είναι μια μορφή τεχνικής και τέχνης με την οποία ασχολούνται οι άνθρωποι εδώ και αιώνες, ακόμη και χιλιάδες χρόνια. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν ορισμένοι, δεν πρόκειται για μια ανυπέρβλητα δύσκολη, υπερβολικά περίπλοκη ή αδύνατη διαδικασία που προορίζεται αποκλειστικά για επαγγελματίες. Εδώ και εκατοντάδες χρόνια, οι άνθρωποι χυτεύουν σε καλούπια μέταλλα όπως ο ορείχαλκος, ο χαλκός, το αλουμίνιο, ο σίδηρος, ακόμη και ο χάλυβας. Μπορείτε να το κάνετε και εσείς — η χύτευση μετάλλων δεν απαιτεί εξαιρετικές δεξιότητες.
Αν μπορείτε να φτιάξετε ένα κάστρο από άμμο, μπορείτε να κατασκευάσετε και ένα καλούπι. Και αν γνωρίζετε πώς να ανάψετε έναν ηλεκτρικό βραστήρα και να βράσετε νερό, δεν θα πρέπει να σας δυσκολέψει να λιώσετε μέταλλο και να το χύσετε σε ένα καλούπι. Είναι πραγματικά τόσο απλό. Ίσως, βέβαια, η εργασία με πηλό να αποτελεί ακριβέστερη παρομοίωση, αλλά το νόημα παραμένει το ίδιο. Το μόνο που χρειάζεστε είναι οι συμβουλές μας για την κατασκευή ενός οικιακού χυτηρίου.
Γιατί να χυτεύετε μέταλλο στο σπίτι;
Πριν εξετάσουμε πώς μπορείτε να χυτεύετε μέταλλο στον δικό σας ερασιτεχνικό κλίβανο, αξίζει να δούμε γιατί να ασχοληθείτε με ένα τέτοιο έργο στον ελεύθερο χρόνο σας.
Η κατασκευή δικών σας μεταλλικών αντικειμένων δεν είναι μόνο διασκεδαστική και δημιουργική, αλλά και πολύ πρακτική. Αντί να αγοράζετε μεταλλικά εξαρτήματα ή να πληρώνετε για τις υπηρεσίες κάποιου άλλου, ένα οικιακό χυτήριο σας προσφέρει έναν βαθμό αυτονομίας. Αν, για παράδειγμα, χρειάζεστε ένα συγκεκριμένο εξάρτημα για αυτοκίνητο ή μοτοσικλέτα, μπορείτε απλώς να το χυτεύσετε στον ερασιτεχνικό σας κλίβανο, εξοικονομώντας σημαντικά χρήματα.
Επιπλέον, αφού κατασκευάσετε ένα καλούπι, μπορείτε να το επαναχρησιμοποιήσετε για τη χύτευση και άλλων μεταλλικών αντικειμένων, ενώ τα αχρησιμοποίητα παλιοσίδερα μπορούν να αξιοποιηθούν σε επόμενα έργα. Έτσι δεν δημιουργούνται απόβλητα και η διαδικασία είναι πολύ πιο βιώσιμη.
Το σημαντικότερο είναι ότι ένα οικιακό χυτήριο δίνει χώρο στη δημιουργικότητα και την καλλιτεχνική σας φαντασία. Εσείς αποφασίζετε τι θα κατασκευάσετε και πώς θα είναι το τελικό αποτέλεσμα. Δεν περιορίζεστε όπως όταν χρησιμοποιείτε έτοιμα εξαρτήματα του εμπορίου.
Οικιακό χυτήριο μετάλλων — βασικά υλικά και στοιχεία
Καύσιμο
Παρότι η σύγχρονη βιομηχανία χύτευσης μετάλλων χρησιμοποιεί σχεδόν αποκλειστικά καυστήρες φυσικού αερίου, το ξυλοκάρβουνο αποτελεί το συνηθισμένο καύσιμο για ένα οικιακό χυτήριο και παλαιότερα ήταν βασικό υλικό για τη χύτευση μετάλλων. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε καυστήρα με φιάλη προπανίου, αλλά είναι λογικότερο να επιλέξετε μπρικέτες ξυλοκάρβουνου. Είναι φθηνότερες, κοστίζουν ένα κλάσμα της τιμής και σχεδόν πάντα διατίθενται σε τοπικά καταστήματα ειδών DIY.
Εκτός από το χαμηλό κόστος και την εύκολη διαθεσιμότητά του, το ξυλοκάρβουνο μπορεί να τροφοδοτήσει ένα οικιακό χυτήριο σχεδόν οπουδήποτε.
Μπορείτε επίσης να παρασκευάσετε ξυλοκάρβουνο επιτόπου, χωρίς να χρειαστεί να πάτε σε κατάστημα. Αρκεί να καλύψετε σωρούς σκληρού ξύλου με χώμα και να τους αφήσετε να σιγοκαίνε εσωτερικά για μερικές εβδομάδες. Έτσι μπορείτε εύκολα να παρασκευάσετε μόνοι σας το καύσιμο για το οικιακό σας χυτήριο.
Η δική σας παραγωγή δεν συμβάλλει μόνο στη μείωση του κόστους, αλλά προσφέρει και άλλα πλεονεκτήματα. Για παράδειγμα, το σπιτικό ξυλοκάρβουνο δεν περιέχει τα συνδετικά υλικά που συναντώνται συχνά στις μπρικέτες του εμπορίου. Αυτά τα συνδετικά υλικά περιορίζουν τελικά τη ροή του αέρα στον κλίβανο του οικιακού σας χυτηρίου.
Αυτή η μέθοδος παραγωγής ξυλοκάρβουνου δημιουργεί επίσης πτητικά και αέρια παραπροϊόντα, όπως μονοξείδιο του άνθρακα, ξυλαέριο, μεθάνιο, αλκοόλη και άλλα συστατικά. Αυτά τα παραπροϊόντα μπορεί να έχουν αξία και ως αυτοτελή προϊόντα.
Ο κλίβανος — η καρδιά του χυτηρίου
Πριν ξεκινήσετε τη χύτευση μετάλλων, χρειάζεστε φυσικά έναν ισχυρό κλίβανο χυτηρίου, ο οποίος θα αξιοποιεί αποτελεσματικά το καύσιμο και θα σας επιτρέπει να εργάζεστε με καλούπια. Μπορείτε πολύ εύκολα να κατασκευάσετε έναν τέτοιο κλίβανο από παλιοσίδερα, με ένα κλάσμα του κόστους. Θα μοιάζει με βαρέλι με αφαιρούμενο καπάκι και επένδυση από χυτεύσιμο πυρίμαχο υλικό ή πυρίμαχο σκυρόδεμα πάχους περίπου 50 mm, δηλαδή δύο ιντσών.
Τα πυρίμαχα υλικά αντέχουν στη θερμότητα και στις υψηλές θερμοκρασίες, παραμένοντας σταθερά. Το χυτεύσιμο πυρίμαχο υλικό, για παράδειγμα, μοιάζει με σκυρόδεμα ή τσιμεντοειδές μείγμα, πωλείται σε συσκευασίες των 25 kg και, αφού αναμειχθεί απλώς με νερό, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη δημιουργία μόνιμης πυρίμαχης επένδυσης στον κλίβανο χυτηρίου.
Ο κλίβανος θα πρέπει επίσης να διαθέτει σωλήνα παροχής αέρα στο κάτω μέρος, εξοπλισμένο με ανεμιστήρα ρυθμιζόμενης ροής, ο οποίος θα παρέχει τον ελκυσμό που απαιτείται για την επίτευξη πολύ υψηλής θερμοκρασίας. Ως φυσητήρα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αεροσυμπιεστή ή ακόμη και μια παλιά ηλεκτρική σκούπα.
Πριν αρχίσετε να κατασκευάζετε το χυτήριο και να αναζητάτε κλίβανο, πρέπει να αποφασίσετε τι μέγεθος θα έχουν τα εξαρτήματα και τα μεταλλικά αντικείμενα που σκοπεύετε να χυτεύετε στο οικιακό σας χυτήριο. Για έναν αρχάριο συνιστάται ένα δοχείο παρόμοιο με μικρή χαλύβδινη φιάλη αερίου ή μικρό βαρέλι μπίρας.
Από αυτά μπορείτε εύκολα να κατασκευάσετε έναν ισχυρό και ευέλικτο κλίβανο χυτηρίου κατάλληλου ύψους, ο οποίος θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τις περισσότερες εργασίες τήξης παλιοσίδερων. Αυτός ο ψηλότερος κλίβανος καλύπτει διαφορετικές ανάγκες χύτευσης και μπορεί να δεχτεί ακόμη και αντικείμενα πολύ ακανόνιστου σχήματος.
Η τήξη και η χύτευση αλουμινίου είναι η ευκολότερη εργασία χυτηρίου, ιδιαίτερα σε σύγκριση, για παράδειγμα, με τη χύτευση σιδήρου, ο οποίος έχει υψηλότερο σημείο τήξης. Αυτό οφείλεται στο χαμηλό σημείο τήξης του αλουμινίου. Επιπλέον, μπορείτε να εξασφαλίσετε σχεδόν ιδανικό υλικό τήξης από παλιά έμβολα αυτοκινήτων. Πολλά συνεργεία αυτοκινήτων επιτρέπουν στους πελάτες να τα πάρουν, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι είναι κατασκευασμένα από κράμα πολύ καλής ποιότητας. Ωστόσο, πολλά από αυτά έχουν ακόμη συνδεδεμένες μπιέλες, οι οποίες πρέπει να αφαιρεθούν από το λιωμένο μέταλλο μαζί με τα υπόλοιπα σιδερένια μέρη πριν από την καθαυτό χύτευση του αλουμινίου.
Αφού επιλέξετε το κατάλληλο δοχείο για τον κλίβανο, προετοιμάστε το κόβοντας πρώτα το καπάκι κατά μήκος της επάνω ραφής. Στη συνέχεια, ανοίξτε μια οπή στο τοίχωμα κοντά στον πυθμένα. Η οπή πρέπει να είναι αρκετά μεγάλη για σωλήνα παροχής αέρα διαμέτρου περίπου 30–40 mm.
Στη συνέχεια, βιδώστε μια γωνία 90 μοιρών στην εσωτερική άκρη αυτού του στομίου, συγκολλήστε με κόλληση ή ηλεκτροσυγκόλληση τον σωλήνα στο τοίχωμα του δοχείου και στρέψτε τη γωνία προς τα επάνω. Κατόπιν ανοίξτε προσεκτικά μια οπή στο κέντρο του καπακιού. Μόλις ολοκληρωθεί η οπή, στερεώστε στη θέση του έναν σωλήνα καπναγωγού διαμέτρου 50 mm, έτσι ώστε να προεξέχει ελαφρά κάτω από την άκρη του καπακιού. Στη συνέχεια, στερεώστε στις πλευρές του δοχείου λαβές από μικρά τεμάχια επίπεδου χάλυβα 3 mm x 5 mm και τεμάχια σωλήνα 15 mm μήκους 150 mm.
Παρότι αυτός ο οδηγός επικεντρώνεται στη χύτευση αλουμινίου, παρόμοια βήματα ισχύουν και για τη χύτευση άλλων μετάλλων, όπως ο σίδηρος, ο ορείχαλκος ή ο χαλκός. Φυσικά, θα διαφέρουν παράμετροι όπως οι θερμοκρασίες τήξης του μετάλλου.
Πυρίμαχη επένδυση
Το καπάκι, ο πυθμένας και τα εσωτερικά τοιχώματα πρέπει να καλυφθούν με πυρίμαχη κονία ή άλλο πυρίμαχο υλικό, επειδή στο εσωτερικό του κλιβάνου αναπτύσσονται εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες. Η Vitcas διαθέτει το ξηρό μείγμα χυτεύσιμου πυρίμαχου υλικού 1700 Grade σε δοχεία των 25 kg, το οποίο αναμειγνύεται με κρύο νερό. Απλώς αναμείξτε την κατάλληλη ποσότητα πυρίμαχου υλικού σύμφωνα με τις οδηγίες της συσκευασίας και γεμίστε τον πυθμένα του δοχείου του κλιβάνου μέχρι τη γωνία παροχής αέρα, σε βάθος περίπου 30–50 mm, ώστε το υλικό να φτάσει στο ίδιο επίπεδο με το επάνω μέρος της.
Τώρα αλείψτε την εξωτερική επιφάνεια ενός μικρότερου δοχείου με λίγο λάδι, ώστε να μπορεί να αφαιρεθεί εύκολα όταν αρχίσει να πήζει η επένδυση, και τοποθετήστε το κατακόρυφα πάνω από τη γωνία. Είναι πολύ σημαντικό η επένδυση των τοιχωμάτων να παραμένει ομοιόμορφα κατανεμημένη μέσα στο σώμα του κλιβάνου.
Στη συνέχεια, γεμίστε το διάκενο των τοιχωμάτων με το πυρίμαχο μείγμα, όπως κάνατε και με τον πυθμένα, συμπυκνώνοντάς το κατά την τοποθέτηση ώστε να μη δημιουργηθούν φυσαλίδες αέρα. Ολοκληρώστε με παρόμοιο τρόπο: γυρίστε το καπάκι ανάποδα και επενδύστε το μέχρι τον σωλήνα της καμινάδας.
Ξήρανση της πυρίμαχης επένδυσης
Μόλις το πυρίμαχο υλικό αρχίσει να στεγνώνει, ανάψτε μια μικρή φωτιά με ξυλοκάρβουνο και αφήστε τη να καίει για τουλάχιστον 12 ώρες.
Κατασκευάστε έναν δίσκο από διογκωμένο μεταλλικό πλέγμα πάχους περίπου 3 mm, με διάμετρο μόλις αρκετή ώστε να χωρά στον κλίβανο, και στη συνέχεια συνδέστε την παροχή με τον φυσητήρα. Αν χρειάζεται, χρησιμοποιήστε μια συγκολλημένη πλάκα, έναν σύνδεσμο ή ένα τμήμα σαμπρέλας ποδηλάτου. Ο κλίβανος χυτηρίου θα πρέπει τώρα να είναι έτοιμος για την κατασκευή χρήσιμων οικιακών καλουπιών και αντικειμένων από λιωμένα μέταλλα.
Πυρίμαχη προστατευτική επίστρωση
Συνιστάται η επικάλυψη της επένδυσης με την έτοιμη προς χρήση πυρίμαχη επίστρωση ζιρκονίου, η οποία εμποδίζει το λιωμένο μέταλλο να προσκολληθεί στην επιφάνεια. Είναι επίσης χρήσιμο να μονώσετε την εξωτερική πλευρά του δοχείου, ώστε η διαδικασία να γίνει ασφαλέστερη και αποδοτικότερη και να βελτιωθεί η απόδοση του κλιβάνου. Επειδή η πυρίμαχη επίστρωση είναι ήδη έτοιμη προς χρήση, δεν χρειάζεται να την αναμείξετε με νερό.
Τι είναι το ζιρκόνιο;
Το ζιρκόνιο είναι πυρίμαχο υλικό με πολλές χρήσιμες ιδιότητες, οι οποίες το καθιστούν ιδανικό για πολλές εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένης της χύτευσης μετάλλων.
Πρώτα απ’ όλα, παρατείνει τη διάρκεια ζωής κάθε επιφάνειας στην οποία εφαρμόζεται και επομένως αποτελεί εξαιρετικό υλικό για προστατευτικές επιστρώσεις. Χάρη στη χαμηλή διαλυτότητά του, είναι επίσης κατάλληλο για επαφή με λιωμένο μέταλλο. Επιπλέον, έχει χαμηλή θερμική αγωγιμότητα, υψηλή αντοχή σε θερμικά σοκ και αντοχή στη διάβρωση. Ο συνδυασμός αυτών των ιδιοτήτων το καθιστά κατάλληλο για χρήση σε κλιβάνους.
Κλίβανος χυτηρίου — μόνωση
Συνιστάται ιδιαίτερα να μονώσετε σωστά τον κλίβανο, τυλίγοντας γύρω από την εξωτερική του επιφάνεια μια κουβέρτα κεραμικών ινών ή υαλοβάμβακα με επένδυση αλουμινίου. Για ακόμη καλύτερη απόδοση, καλύψτε την κουβέρτα κεραμικών ινών με έτοιμη προστατευτική επίστρωση ζιρκονίου. Ο συνδυασμός αυτών των δύο προϊόντων θα προσφέρει στον κλίβανο τη μέγιστη δυνατή μόνωση.
Πλαίσιο χύτευσης
Πρόκειται για ακόμη ένα βασικό στοιχείο κατά τη δημιουργία ενός οικιακού χυτηρίου μετάλλων. Πιθανότατα μπορείτε επίσης να κατασκευάσετε μόνοι σας αυτό το σημαντικό εξάρτημα του χυτηρίου, δηλαδή το πλαίσιο χύτευσης.
Είναι απλώς ένα ανοικτό κιβώτιο δύο τμημάτων, το οποίο συγκρατεί την άμμο που διαμορφώνει το καλούπι. Το πάχος του πλαισίου χύτευσης, του οποίου το επάνω τμήμα ονομάζεται άνω πλαίσιο και το κάτω τμήμα κάτω πλαίσιο, εξαρτάται φυσικά από το μέγεθος των αντικειμένων που θέλετε να χυτεύσετε. Αν χρειάζεται, μπορείτε να τοποθετήσετε ανάμεσα στα δύο τμήματα ένα μικρότερο τετράπλευρο ενδιάμεσο πλαίσιο, αυξάνοντας έτσι το βάθος του.
Για να κατασκευάσετε μόνοι σας το πλαίσιο χύτευσης, βρείτε ίσια και επίπεδα ξύλα διαστάσεων 100 x 25 mm και κόψτε οκτώ τεμάχια: τέσσερα μήκους περίπου 250 mm και τέσσερα μήκους 300 mm.
Στη συνέχεια, κόψτε οκτώ τεμάχια μήκους 50 mm και κατασκευάστε δύο κιβώτια, ενώνοντας τις σανίδες με κόλλα και ξυλόβιδες M60 x 30 mm. Για μεγαλύτερο πλαίσιο χύτευσης, δημιουργήστε στην εσωτερική πλευρά του κάτω και του άνω πλαισίου μια πατούρα 6 mm x 15 mm, η οποία θα βοηθήσει στη συγκράτηση της άμμου.
Κατασκευάστε σετ ασφάλισης για τις πλευρές του πλαισίου χύτευσης. Είναι απαραίτητο το άνω και το κάτω πλαίσιο να ευθυγραμμίζονται πάντοτε με ακρίβεια, ώστε το καλούπι να διαχωρίζεται καθαρά στο επίπεδο διαχωρισμού.
Πολλοί προτιμούν τις ράβδους ή τους πείρους αντί για κωνικά κουμπώματα, επειδή αφήνουν πολύ μικρό περιθώριο λάθους κατά την ανύψωση. Για τη στεγανοποίηση του ξύλου χρησιμοποιήστε ένα ποιοτικό υδαταπωθητικό προϊόν.
Θα χρειαστείτε επίσης πάγκο χύτευσης και κόσκινο, τα οποία δεν είναι δύσκολο να βρείτε. Ως κόσκινο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ένα συνηθισμένο κόσκινο κήπου από κατάστημα ειδών DIY.
Τέλος, κατασκευάστε τουλάχιστον δύο πλάκες μοντέλου από κόντρα πλακέ, λίγο μεγαλύτερες από το πλαίσιό σας, και περάστε τις με προστατευτική επίστρωση ξύλου.
Υπόλοιπος εξοπλισμός
Παρακάτω παρατίθενται τα υπόλοιπα εξαρτήματα και εργαλεία που θα χρειαστείτε για τη δημιουργία του πρώτου σας καλουπιού.
Τεμάχιο κωνικής στρογγυλής ράβδου 12 mm, μήκους 150 mm
Ξύλινη λαβή σφυριού
Λεία στρογγυλή ράβδος 12 mm x 150 mm ως πείρος τροφοδότη
Μικρές λεπίδες μαχαιριών και κουτάλια
Σιδερένια ράβδος με άγκιστρο στο ένα άκρο και λαβή στο άλλο
Χυτοσιδηρό χωνευτήρι τήξης, 150 mm
Ψαλιδωτή λαβίδα
Ευθύς πήχης για ισοπέδωση
Λεπτό πινέλο από τρίχα καμήλας
Σιδερένια ταψιά και δοχεία
Φόρμα ψησίματος, όχι από αλουμίνιο
Μικρή ορθογώνια φόρμα ψωμιού
Εργαλείο απομάκρυνσης σκωρίας με λαβή από ράβδο μήκους 2 ποδιών
Άμμος χύτευσης
Εργαλείο ελαφρού κτυπήματος για την αποδέσμευση του μοντέλου
Γωνιακός τροχός
Πώς θα κατασκευάσετε το πρώτο μεταλλικό καλούπι;
Τώρα είστε έτοιμοι να κατασκευάσετε ένα μικρό καλούπι. Τοποθετήστε τις μπρικέτες ξυλοκάρβουνου στη σχάρα στον πυθμένα του κλιβάνου, ανάψτε τις και ενεργοποιήστε τον φυσητήρα. Γεμίστε το χωνευτήρι με παλιοσίδερα, όπως αλουμίνιο, χαλκό ή σίδηρο. Ο χάλυβας ίσως δεν είναι η καλύτερη επιλογή για χύτευση μετάλλων, λόγω του πολύ υψηλού σημείου τήξης του σε σύγκριση με άλλα μέταλλα, ενώ ακολουθεί ο σίδηρος, ο οποίος επίσης έχει υψηλό σημείο τήξης.
Τοποθετήστε το χωνευτήρι στον κλίβανο με το πυρακτωμένο κάρβουνο και κλείστε το καπάκι. Όσο περιμένετε να λιώσει το κράμα, ετοιμάστε περίπου 25 λίτρα άμμου στον πάγκο χύτευσης και υγραίνετέ την σταδιακά ψεκάζοντας σταγόνες νερού. Παράλληλα, ανακατεύετέ την με δύο ξύλινα τεμάχια, ώστε να αποκτήσει στεγνή αλλά εύπλαστη υφή, να συγκρατείται όταν τη σφίγγετε και να διαλύεται καθαρά όταν την αφήνετε. Πιθανότατα θα χρειαστούν μερικές δοκιμές μέχρι να υπολογίσετε τη σωστή πίεση.
Ακόμη καλύτερα, αναμείξτε την άμμο περίπου 12 ώρες πριν από τη χύτευση του μετάλλου, ώστε η υγρασία να προλάβει να κατανεμηθεί ομοιόμορφα μέσω της τριχοειδούς δράσης.
Στη συνέχεια, τοποθετήστε το μοντέλο πάνω στην πλάκα μοντέλου, μέσα στον πάγκο χύτευσης. Πασπαλίστε το με ελαφρόπετρα, κοσκινίζοντάς την μέσα από μια κάλτσα.
Τοποθετήστε ανάποδα το κάτω πλαίσιο χύτευσης πάνω από το μοντέλο και χρησιμοποιήστε το κόσκινο για να κοσκινίσετε άμμο μέσα σε αυτό. Συμπιέστε σταθερά τους κόκκους γύρω από το υλικό του μοντέλου.
Έπειτα, γεμίστε το κάτω πλαίσιο με περίσσεια άμμου και συμπιέστε την καλά στις γωνίες. Πάνω από το μοντέλο, ωστόσο, συμπιέστε την λίγο πιο απαλά με τον κόπανο. Χρησιμοποιώντας την πλάκα μοντέλου, πιέστε την άμμο προς τα κάτω στο κάτω πλαίσιο με οριζόντια κίνηση.
Αφαιρέστε την περίσσεια υλικού με έναν ευθύ πήχη, ακολουθώντας τις άκρες του κάτω πλαισίου, και εξαερώστε το καλούπι τρυπώντας την άμμο σε αρκετά σημεία πάνω και κάτω από το μοντέλο με ένα κοντό, αιχμηρό σύρμα από κρεμάστρα. Συγκεντρώστε όλη την άμμο που περισσεύει στη φόρμα ψωμιού.
Ελέγξτε το χωνευτήρι για να διαπιστώσετε αν έχουν λιώσει τα παλιοσίδερα ή το αλουμίνιο. Το έντονο κόκκινο χρώμα υποδηλώνει υπερβολικά υψηλή θερμοκρασία και θα πρέπει να μειώσετε τη ροή του παρεχόμενου αέρα, ώστε το λιωμένο μέταλλο να σιγοβράζει όσο ολοκληρώνετε το καλούπι.
Στη συνέχεια, επιστρέψτε, γυρίστε το κάτω πλαίσιο στη σωστή θέση και πασπαλίστε την επιφάνεια, με το μοντέλο να παραμένει στο εσωτερικό. Τοποθετήστε τώρα προσεκτικά το άνω πλαίσιο. Τοποθετήστε τον πείρο τροφοδότη στο παχύτερο σημείο του μοντέλου, εισαγάγετε τον πείρο του αγωγού χύτευσης στην άμμο του κάτω πλαισίου περίπου 5 cm από το μοντέλο, κρατήστε το κόσκινο πάνω από το πλαίσιο και επαναλάβετε το κοσκίνισμα, τη συμπίεση και την ισοπέδωση όπως προηγουμένως.
Μόλις ολοκληρώσετε, ανοίξτε με ένα μαχαίρι μια ρηχή λεκάνη χύτευσης, βάθους περίπου 25 mm και σε απόσταση 25 mm από τον πείρο του αγωγού, και χαράξτε ένα κανάλι μισού μήκους από τη λεκάνη απευθείας προς τον πείρο. Εξαερώστε τον χώρο πάνω από το μοντέλο, αφαιρέστε προσεκτικά τους πείρους του αγωγού και του τροφοδότη και πιέστε με τα δάχτυλά σας την άμμο γύρω από τη λεκάνη χύτευσης. Προσέξτε να μην πέσει υλικό στην οπή του πείρου τροφοδότη. Διαχωρίστε τώρα προσεκτικά το κάτω από το άνω πλαίσιο.
Στην άμμο του κάτω πλαισίου, ανοίξτε ένα κανάλι διανομής από τον αγωγό προς το μοντέλο και σταματήστε στην πύλη εισόδου, δηλαδή στην αυλάκωση σύνδεσης που οδηγεί απευθείας στο μοντέλο. Πιέστε ξανά την άμμο όπως προηγουμένως. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν περισσότερα από ένα κανάλια και περισσότερες από μία πύλες εισόδου.
Στη συνέχεια, απλώστε με το μαχαίρι ένα λεπτό στρώμα νερού γύρω από την άκρη του μοντέλου και ετοιμαστείτε να το αφαιρέσετε. Αρχικά, βιδώστε μια μικρή βίδα σε κατάλληλο σημείο του μοντέλου και κατόπιν χτυπήστε την απαλά μπρος-πίσω και προς τα πλάγια, μέχρι να αποδεσμευτεί το μοντέλο και να μπορεί να ανασηκωθεί εύκολα.
Αν το καλούπι έχει υποστεί οποιαδήποτε ζημιά, επισκευάστε το, απομακρύνετε φυσώντας τυχόν χώμα από το αποτύπωμα και επανατοποθετήστε προσεκτικά το άνω πλαίσιο. Ελέγξτε ξανά ότι εφαρμόζει σωστά.
Τώρα είστε έτοιμοι για τη χύτευση, αλλά πρώτα βεβαιωθείτε ότι το εκτεθειμένο ξύλο του πάγκου χύτευσης γύρω από το πλαίσιο είναι καλυμμένο με άμμο.
Χύτευση μετάλλων σε οικιακό χυτήριο
Αρχικά, ανοίξτε τον κλίβανο με το άγκιστρο και αφαιρέστε τυχόν σιδερένια τεμάχια από το χωνευτήρι. Στη συνέχεια, απομακρύνετε τη σκωρία από την επιφάνεια του λιωμένου αλουμινίου ή άλλου μετάλλου, προσπαθώντας να μην αναταράξετε υπερβολικά το τήγμα, και τοποθετήστε τη στο σιδερένιο δοχείο που έχετε ετοιμάσει. Αφαιρέστε το χωνευτήρι από τον κλίβανο με το άγκιστρο, τοποθετήστε το σε ένα σιδερένιο ταψί και πιάστε το σταθερά με τη λαβίδα.
Το λιωμένο μέταλλο πρέπει να χύνεται στη λεκάνη και στον αγωγό χύτευσης μέχρι να αρχίσει να εξέρχεται από τον τροφοδότη. Χύστε το υπόλοιπο υγρό αλουμίνιο στη φόρμα ψησίματος, ώστε να δημιουργήσετε πλινθώματα που θα λιώσετε ξανά αργότερα.
Όσο περιμένετε για να αποσυναρμολογήσετε το καλούπι, καθώς το μεταλλικό χυτό χρειάζεται 20–30 λεπτά για να κρυώσει, κοσκινίστε ξανά όλη την άμμο που περισσεύει και βρείτε κατάλληλο μέρος αποθήκευσης, όπου θα παραμένει κλειστή και προστατευμένη για επόμενα έργα. Κάντε το ίδιο και με την άμμο από την κοιλότητα του καλουπιού, αφού ολοκληρωθεί η χύτευση. Στη συνέχεια, σβήστε προσεκτικά και αργά τη φωτιά στον κλίβανο και κρατήστε τα κρύα κάρβουνα, καθώς θα διευκολύνουν το άναμμα των επόμενων φωτιών.
Τέλος, αφαιρέστε το μεταλλικό χυτό από την κοιλότητα του καλουπιού και εξετάστε το. Μην απογοητευτείτε αν τα πρώτα βήματα είναι λίγο δύσκολα. Με την εξάσκηση μπορείτε να παράγετε σταθερά χυτά κατάλληλα για πρεσάρισμα, φρεζάρισμα, τόρνευση ή άλλου είδους μηχανουργική κατεργασία.
Αυτό ήταν! Μόλις κατασκευάσατε με επιτυχία το πρώτο σας μεταλλικό αντικείμενο στο δικό σας οικιακό χυτήριο. Αναμφίβολα θα μαθαίνετε στην πορεία και θα βελτιώνετε τις δεξιότητές σας με την εξάσκηση, όμως αυτός ο απλός οδηγός θα βοηθήσει τους αρχάριους να γνωρίσουν τον κόσμο της χύτευσης μετάλλων.
Υγεία και ασφάλεια κατά τη χύτευση μετάλλων στο χυτήριο
Η χύτευση μετάλλων μπορεί να είναι ασφαλής, αλλά μόνο εφόσον λαμβάνετε τα απαραίτητα μέτρα ώστε ολόκληρη η διαδικασία να πραγματοποιείται με ασφάλεια και χωρίς προβλήματα. Όταν λιώνετε μέταλλο στο χυτήριο για να το χύσετε σε καλούπι, πρέπει να εργάζεστε προσεκτικά και μεθοδικά. Άλλωστε, δεν θέλετε να υποστείτε εγκαύματα.
Πρώτα απ’ όλα, βεβαιωθείτε ότι χρησιμοποιείτε προστατευτικά γάντια και άλλα μέσα ατομικής προστασίας, όπως γυαλιά ασφαλείας, σε περίπτωση εκτίναξης υλικού. Προσέξτε επίσης να μην αγγίξετε κανένα θερμό τμήμα του κλιβάνου, ιδιαίτερα τα χυτευμένα μέταλλα, καθώς μπορεί να προκληθούν σοβαρά εγκαύματα. Γι’ αυτό είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείτε λαβίδα ή κατάλληλες τσιμπίδες για την αφαίρεση του χωνευτηρίου.
Ποιότητα του χωνευτηρίου με το λιωμένο μέταλλο
Το χωνευτήρι πρέπει να είναι καλής ποιότητας, ώστε να αποτρέπεται η διαρροή του λιωμένου μετάλλου που προορίζεται για χύτευση. Είτε πρόκειται για σίδηρο, χάλυβα ή άλλο μέταλλο, η εξαιρετικά υψηλή θερμοκρασία αποτελεί σοβαρό κίνδυνο. Ελέγξτε το χωνευτήρι για οπές ή ρωγμές, καθώς μπορεί να προκαλέσουν ατύχημα. Αν δεν έχει οπές ή ελαττώματα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ασφάλεια. Αν, όμως, παρουσιάζει δομικές φθορές, αγοράστε για ασφάλεια ένα καινούργιο.
Τέλος...
Αν έχετε λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας και έχετε διαβάσει τον οδηγό μας, μπορείτε να ξεκινήσετε την κατασκευή του δικού σας οικιακού χυτηρίου και να αρχίσετε τα έργα χύτευσης!
